Kontakt:

pokój 109,

 77 54-16-063, w. 109;

 77 54-15-909

Geneza

Zakład Białorutenistyki i Ukrainistyki powstał w 1995 roku. Utworzył go Bronisław Kodzis, profesor Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, który w 1994 roku przeniósł się do świeżo powołanego do życia Uniwersytetu Opolskiego. Do września 2015 roku pełnił on funkcję kierownika Zakładu i redaktora zainicjowanej przez niego opolskiej serii wydawniczej „Studia i Szkice Slawistyczne”, w ramach której do tej pory ukazało się 12 tomów prac zbiorowych. W 2000 roku dwoje młodych pracowników naukowo-dydaktycznych Zakładu (mgr Maria Kałamarz, mgr Tomasz Wielg), zatrudnionych na stanowisku asystenta, uzyskało stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa ukraińskiego i literaturoznawstwa białoruskiego. W r. 2006 została przyjęta do Zakładu dr Anna Krzywicka-Ustrzycka, absolwentka i doktorantka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która zasiliła pion ukrainistyczny. W r. 2007 Zakład wzbogacił się o kolejnego doktora – Marię Giej, autorkę napisanej pod kierunkiem prof. B. Kodzisa rozprawy na temat twórczości Gajto Gazdanowa, prozaika rosyjskiego „pierwszej fali” emigracji.

Od 1 października 2015 r. funkcję kierownika Zakładu pełni dr hab. Aleksander Gadomski, prof. UO. Do jego zainteresowań badawczych należy zarówno problematyka ogólnojęzykoznawcza, jak i zagadnienia związane z rozwojem języka rosyjskiego, ukraińskiego i polskiego. Główne prace badawcze prof. Gadomskiego poświęcone są teolingwistyce słowiańskiej, wokół której od blisko 15 lat koncentruje swoje zainteresowania. Był on organizatorem bądź współorganizatorem całego szeregu konferencji, szkół letnich, plenerów międzynarodowych: I-IX Międzynarodowej Konferencji Naukowej Dni Adama Mickiewicza na Krymie (Gurzuf, Ałupka, Eupatoria, Symferopol, Ukraina, 2000-2008); I Międzynarodowego Seminarium Naukowego Sacrum i profanum w językowym obrazie świata (Symferopol, Ukraina, 2013); I i II Letniej Szkoły Języka i Kultury Polskiej na Krymie dla studentów uczestniczących w lektoracie języka polskiego (Meganom, Ukraina, 2011-2012); I-VI Krymsko-Polskiego Pleneru Młodych Artystów dla młodzieży z ukraińskich i polskich uczelni artystycznych (Meganom, Gurzuf, Ukraina, 2007-2012). Jest członkiem Komisji Języka Religijnego przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów.

Badania naukowe

Zainteresowania naukowe pracowników Zakładu koncentrują się wokół istotnych poznawczo i ważnych pod względem badawczym tematów, do których należą: literatura rosyjska XX wieku, literatura „pierwszej fali” rosyjskiej emigracji (poezja, proza, dramat), teatr i literaturoznawstwo rosyjskiej diaspory, proza białoruska XX wieku, ukraińska stylizacja językowa, współczesny język ukraiński w relacjach z innymi językami słowiańskimi i zachodnioeuropejskimi, teolingwistyka słowiańska (rosyjska, ukraińska, polska, serbska). Tej problematyki dotyczy szereg opublikowanych przez pracowników Zakładu prac.

Ważniejsze publikacje
  1. B. Kodzis (współaut.), Muza na wygnaniu. Rosyjska poezja emigracyjna. Antologia, t. I (1920-1940), Opole 1994, ss. 282.
  2. W. Kasack, Leksykon literatury rosyjskiej XX wieku, przekład, opracowanie, bibliografia polska i indeks osób Bronisław Kodzis, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocław 1996, ss. 766.
  3. М. Беднаж, Польсько-українська мiжмовна омонiмiя, Opole 2002, ss. 113.
  4. Б. Кодзис, Литературные центры русского зарубежья 1918-1939. Писатели. Творческие объединения. Периодика. Книгопечатание, Verlag Otto Sagner in Komission, München 2002, ss. 318.
  5. T. Wielg, Poetyka prozy Wasila Bykawa, Opole 2002, ss. 102.
  6. M. Giej, «…Я видел мир таким…» Концепция действительности в творчестве Гайто Газданова, Opole 2008.
  7. A. Krzywicka-Ustrzycka, Архаїчні антропоніми в історичному романі Романа Федоріва Отчий світильник [w:] Ze studiów nad literaturami i językami wschodniosłowiańskimi, red. A. Ksenicz, P. Stasińska, wyd. Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2008, s. 365-371.
  8. Słowianie Wschodni na emigracji: literatura – kultura – język, pod red. Bronisława Kodzisa i Marii Giej, Opole 2010.
  9. A. Krzywicka-Ustrzycka, Motywacje do nauki języka ukraińskiego studentów filologii rosyjskiej Uniwersytetu Opolskiego, [w:] Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych PAN Oddział Lublin, vol. V, Lublin 2010, s. 243-250.
  10. Słowianie na emigracji: literatura – kultura – język, pod red. Bronisława Kodzisa i Marii Giej, Opole-Racibórz 2015.
  11.  Хрестоматия теолингвистики. Chrestomatia teolingwistyki, под ред. Александра Гадомского и Чеслава Лапича, Симферополь 2008.
  12. Теолингвистика, прир. Александр Гадомски и Ксениja Кончаревић, Београд 2012.
  13. А. Гадомский, К. Кончаревич, Преглед теолингвистичких испитивања у Русији, Украјини и Пољској (грађа за библиографију) [У:] Српска теологија у двадесетом веку: Истраживачки проблеми и резултати, уред. Б. Шијаковић, књ. 16, Православни богословски факултет, Београд 2014, с. 151-178.
  14. A. Gadomski Основные направления теолингвистических исследований в польском и русском языкознании [w:] Nauka w Polsce i Rosji – miejsca wspólne, miejsca różne (obszar humanistyki), pod red. Magdaleny Dąbrowskiej i Piotra Głuszkowskiego, Zakład Graficzny Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 2016, s. 253-262.

Projekty badawcze

Młodsi pracownicy Zakładu realizują następujące indywidualne tematy badawcze:

  1. Fabularyzacja historyczna a problem prawdy. Obraz Białorusi i Słowiańszczyzny w prozie U. Karatkiewicza (dr T. Wielg).
  2. Świat antropologiczny w prozie młodego pokolenia „pierwszej fali” rosyjskiej emigracji (dr M. Giej).
  3. Językowy obraz Polaków przesiedlonych z Kresów Wschodnich na tereny Śląska Opolskiego (dr A. Krzywicka-Ustrzycka).

Konferencje

W 1996 roku Zakład zorganizował konferencję naukową „Literatury i języki Słowian Wschodnich. Stan obecny i tendencje rozwojowe”, w której wzięło udział ponad 120 slawistów z 14 państw. Plonem konferencji były dwa tomy referatów opublikowane w Opolu w 1997 roku.
W dniach 22-23 września 2009 roku zorganizowano kolejną międzynarodową konferencję naukową „Słowianie Wschodni na emigracji: literatura – kultura – język”, w której uczestniczyło 86 osób, a wśród nich liczne grono emigrantologów polskich oraz przedstawicieli ośrodków naukowych z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Bułgarii, Czech, Słowacji i Włoch.
W dniach 22-23 września 2014 r. odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Słowianie na emigracji: literatura – kultura – język” zorganizowana przez Zakład Białorutenistyki i Ukrainistyki UO pod auspicjami Komisji Emigrantologii Słowian Międzynarodowego Komitetu Slawistów i Komitetu Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. Udział w konferencji wzięło ponad 60 slawistów z Rosji, Białorusi, Niemiec, Włoch, Czech, Turcji, Izraela, a także z kilkunastu wyższych polskich uczelni, m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Uniwersytetu w Białymstoku, Uniwersytetu Zielonogórskiego, Akademii Pomorskiej w Słupsku. Plonem konferencji była przygotowana przez pracowników Zakładu prof. Bronisława Kodzisa i dr Marię Giej obszerna monografia dotycząca problemów życia i działalności narodów słowiańskich na uchodźstwie, która ukazała się w roku 2015.
Na konferencji tej ukonstytuowała się Komisja Emigrantologii Słowian Międzynarodowego Komitetu Slawistów, której przewodniczącym został prof. Lucjan Suchanek, a jednym z zastępców przewodniczącego – prof. Bronisław Kodzis. Funkcje sekretarza Komisji powierzono dr Marii Giej. Instytut Slawistyki stał się też miejscem wydawania cyfrowego periodyku „Emigrantologia Słowian” na stronie internetowej http://emigrantologia.uni.opole.pl/pl/czasopismo-online/
(administratorem strony jest mgr Daniel Borysowski z IS UO).

Współpraca

Zakład utrzymuje żywe kontakty naukowe z wieloma ośrodkami slawistycznymi w kraju i za granicą. Bardzo prężnie rozwija się współpraca (wymiana publikacji, recenzje wydawnicze, udział w konferencjach oraz w przewodach doktorskich, habilitacyjnych i profesorskich) z Instytutem Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydziałem Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutem Filologii Rosyjskiej Uniwersytetu Gdańskiego, Katedrą Literatur Słowiańskich KUL i Zakładem Białorutenistyki Instytutu Filologii Słowiańskiej UMCS w Lublinie.

Zakład współpracuje również z uczelniami zagranicznymi. Dr Maria Giej regularnie uczestniczy w konferencjach naukowych organizowanych w ośrodkach akademickich Ołomuńca i Hradca Kralové.

Dr Tomasz Wielg bierze udział w konferencjach i kongresach białorutenistycznych w Mińsku. Jest on członkiem Zarządu Międzynarodowej Asocjacji Białorutenistów. Przez wiele lat uczestniczył w międzynarodowym programie „Мультимедия в славистике”, realizowanym przez Uniwersytet Poczdamski wespół z badaczami polskimi i rosyjskimi. W ramach umowy międzyuczelnianej dr T. Wielg regularnie odwiedzał Uniwersytet w Poczdamie występując również z wykładami o najnowszej literaturze białoruskiej i rosyjskiej.

Z uczelniami niemieckimi owocnie współpracował też prof. Bronisław Kodzis (który w roku 2014 przeszedł na emeryturę). W latach 2000-2002 uczestniczył on w realizacji projektu badawczego, zainicjowanego przez Norberta Franza, profesora Uniwersytetu w Poczdamie. W ramach tego projektu prof. B. Kodzis opracował 10 haseł encyklopedycznych opublikowanych w tomie „Lexikon der russische Kultur” (Darmstadt 2002). Szczególnie owocnie rozwijała się współpraca prof. B. Kodzisa z Instytutem Slawistyki Uniwersytetu w Kolonii (Niemcy). Nawiązał ją w latach1990-1992, kiedy podjął w tej uczelni pracę na stanowisku profesora gościnnego. Od tego momentu często odwiedzał Instytut Slawistyki występując z wykładami na organizowanych w jego murach sesjach naukowych.

W trakcie tej wieloletniej współpracy prof. B. Kodzis przetłumaczył na język polski „Lexikon der russischen Literatur des 20. Jahrhunderts” pióra wybitnego kolońskiego slawisty Wolfganga Kasacka. (Wrocław 1996). Dzięki finansowemu wsparciu kolońskiej fundacji „Fritz Thyssen – Stiftung” wydał również monografię „Литературные центры русского зарубежья 1918-1939. Писатели. Творческие объединения. Периодика. Книгопечатание” (München 2002), która spotkała się z pochlebną oceną recenzentów krajowych i zagranicznych.

Witryna, którą obecnie przeglądasz, wykorzystuje pliki cookies w celu poprawnej realizacji dostarczanych usług i informacji oraz w celach gromadzenia anonimowych informacji statystycznych. Więcej informacji >>

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close