Zakład Literatury i Kultury Rosyjskiej

e-mail: wanla@wp.pl

Konsultacje


Prowadzone zajęcia:

  • seminaria magisterskie na filologii rosyjskiej oraz licencjackie i magisterskie na kierunku: język biznesu
  • wykłady z piśmiennictwa staroruskiego i oświecenia
  • wykłady z historii i kultury Rosji
  • wykłady z literatury rosyjskiej I połowy XIX wieku
  • ćwiczenia z literatury rosyjskiej I połowy XIX wieku
  • ćwiczenia w zakresie piśmiennictwa staroruskiego i oświecenia
  • konwersatorium fakultatywne: twórczość literacka kobiet w Rosji
  • konwersatorium fakultatywne: prawosławie
  • wykłady i zajęcia konwersatoryjne z literatury ukraińskiej
  • wykłady i ćwiczenia z zakresu literatury powszechnej
  • poetyka
  • wstęp do literaturoznawstwa
  • literatura dla dzieci i młodzieży
  • wykłady i konwersatoria z literatury rosyjskiej II połowy XIX wieku
  • wykłady i konwersatoria z literatury rosyjskiej XX wieku
  • konwersatorium fakultatywne kultura prawosławnego Wschodu
  • przekład artystyczny
  • wybrane zagadnienia z kultury i sztuki

Literaturoznawca. Urodziła się na Wileńszczyźnie, szkołę podstawową i ogólnokształcącą ukończyła w Jaworznie, studia w zakresie filologii rosyjskiej odbyła na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.  Bezpośrednio po studiach (1972) podjęła pracę naukowo-dydaktyczną na rusycystyce, w ówczesnej filii Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu, skąd po dwóch latach  przeniosła się do Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu (dziś UO), gdzie została zatrudniona w Instytucie Filologii Rosyjskiej (dziś Instytut Slawistyki). Na tej uczelni przeszła wszystkie szczeble rozwoju naukowego, pełniła w pewnym okresie funkcję wicedyrektora oraz dyrektora Instytutu, obecnie kieruje Zakładem Literatury i Kultury Rosyjskiej. Od roku 1996 pozostawała na stanowisku profesora nadzwyczajnego UO. Stanowisko profesora zwyczajnego otrzymała w 2016 roku.

Pracę doktorską na temat Zarys życia i twórczości Eugenii Tur, pisaną pod kierunkiem prof. Ryszarda Łużnego, obroniła 3 kwietnia 1980 roku. Na jej podstawie Rada Wydziału Filologiczno-Historycznego uchwałą z dnia 10 kwietnia 1980 roku nadała jej stopień doktora nauk humanistycznych. Stopień doktora habilitowanego w zakresie literaturoznawstwa – historii literatury rosyjskiej nadany jej został uchwałą Rady Wydziału z dna 3 czerwca 1993 roku na podstawie rozprawy Twórczość literacka kobiet w Rosji. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymała z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Lecha Kaczyńskiego, na mocy postanowienia z dnia 23. lipca 2008 roku

Dorobek naukowy Wandy Laszczak do końca czerwca 2016 roku obejmuje ogółem około 100 prac opublikowanych i dwa artykuły złożone do druku. Wśród prac opublikowanych jest pięć monografii, sześćdziesiąt sześć artykułów naukowych, sześć monografii zbiorowych pod jej redakcją bądź we współredakcji (w większości z dr Darią Ambroziak), osiem recenzji, tezy referatu, sprawozdanie z konferencji naukowej, trzy hasła leksykonowe,  oraz siedem prac innych: wstępy do edycji naukowych, noty i teksty informacyjno-popularyzatorskie. Zainteresowania badawcze Wandy Laszczak począwszy od monografii doktorskiej Zarys życia i twórczości Eugenii Tur wprowadzają do literaturoznawstwa polskiego nowe pole refleksji i dyskusji, gdyż koncentrują się wokół twórczości literackiej kobiet w Rosji XIX wieku – obszernego, i, jak się okazało, niebanalnego tematu, który nie wywoływał dotąd specjalnego zainteresowania rusycystów nie tylko w naszym kraju, ale do czasu przełomu politycznego także w samej Rosji, gdzie dochodziło jedynie sporadycznie do reedycji tekstów literackich i przyczynkarskiego ujmowania kwestii pisarstwa autorów-kobiet XIX stulecia. Taki stan rzeczy, utrudniając polskiej badaczce dostęp do źródeł, zmuszał do opierania się w przeważającej liczbie przypadków na pierwodrukach. Zarówno ten wartościowy aspekt warsztatu badawczego, jak i samo sięgnięcie do tekstów mało znanych lub całkowicie zapomnianych podnosi wartość filologiczną prac Wandy Laszczak, oraz – jak podkreśla to w swej recenzji prof. Telesfor Poźniak – „czyni je w wysokim stopniu pionierskimi. Bez ich ujawnienia obraz epoki byłby o wiele mniej wyrazisty”. (Ocena dorobku naukowego Wandy Laszczak ze szczególnym uwzględnieniem rozprawy habilitacyjnej, 6 maja 1993).

W podobny sposób oceniał wartość tej części dorobku badawczego Wandy Laszczak także prof. Ryszard Łużny, jej promotor i konsultant naukowy, który pisał m. in.: „Nasz polski historyk literatury posiada w tym zakresie w pełni mu należne prawo pierwszeństwa, pionierskości, a także, jak przynajmniej na razie, wyłączności” (Ocena rozprawy habilitacyjnej, 7 maja 1993). Walor nowatorskości dyskursu naukowego prac Wandy Laszczak, zdaniem tegoż uczonego, w sposób szczególny podnosi  obecność chrześcijańskiego sacrum – zagadnienia wcześniej  w badaniach nad literaturą rosyjską XIX stulecia konsekwentnie pomijanego.

Rozprawa habilitacyjna Wandy Laszczak Twórczość literacka kobiet w Rosji pierwszej połowy XIX wieku jest w pewnym sensie kontynuacją studiów nad „literaturą kobiecą”, obejmuje jednak znacznie szerszy niż w przypadku pierwszej monografii materiał badawczy, bo zakreślony przez pisarstwo czterech autorek: Nadziei Durowej (1783-1866), Marii Żukowej (1804-1855), Eudoksji Rostopczyny  (1811-1858) i Heleny Gan (1814-1842). W każdym z czterech studiów autorka stosuje ten sam wypróbowany, „socjokulturologiczny” typ metodologii: najpierw ma miejsce prezentacja sylwetki danej autorki i jej drogi do literatury, następnie próba analizy materiału artystycznego pod kątem zbieżności z biografią samej pisarki, zawartości myślowej, walorów estetyczno-literackich oraz oceny przez współczesnych jej uczestników życia literackiego.

            W roku 1998 dorobek naukowy Wandy Laszczak wzbogaca trzecia monografia, poświęcona tym razem jednej z  najwybitniejszych poetek rosyjskich XIX wieku, do jakich należała niewątpliwie Karolina Pawłowa (Jaenisch) (1807-1893). W swojej opinii wydawniczej na temat książki Karolina Pawłowa. Psychobiografia liryczna Bogusław Mucha powiedział: „Zarówno szczegółowe, jak i ogólne konstatacje bazują na rzetelnej znajomości tekstów literackich, popartej kompetentną wiedzą teoretycznoliteracką oraz znajomością psychiki kobiecej, co w wypadku obcowania z Muzą Pawłowej nie jest bez znaczenia. Pod względem językowym i stylistycznym recenzowana praca wystawia dobre świadectwo Autorce. (…) Publikacja taka jest bardzo potrzebna polskiej rusycystyce”.

Pohabilitacyjny dorobek Wandy Laszczak wieńczą studia nad życiem, twórczością literacką oraz filozoficzno-religijną jednej z najwybitniejszych przedstawicielek epoki „srebrnego wieku”,  jaką była jelizawieta Kuźmina-Karawajewa, po drugim mężu Skobcowa, w życiu zakonnym Matka Maria. Jej to zostały poświęcone dwie książki:  Żyć znaczy „kroczyć po wodzie”. Studia o Matce Marii, cz. I, Opole 2007 oraz W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015. Pierwsza z nich, w opinii recenzentów wydawniczych (prof. prof. Anny Raźny i prof. Anny Woźniak) jest pierwszą w polskim rosjoznawstwie monografią poświęconą postaci niezwykle znaczącej dla kultury rosyjskiej, jaką była Jelizawieta Skobcowa (1891-1945) (znana „mniszka w świecie”, matka Maria). Jest to praca z pogranicza historii Rosji, historii kultury rosyjskiej, rosyjskiej idei, literatury, filozofii, prawosławia, która z znacząco wypełnia poważną lukę w badaniach kultury rosyjskiej końca XIX i pierwszej połowy XX stulecia. Jak podkreśla Anna Woźniak, jest „opracowaniem erudycyjnym, solidnym i głębokim, napisanym w sposób nadzwyczaj oryginalny”. Twórczość Matki Marii została w książce Wandy Laszczak ujęta na tle rosyjskiej myśli religijno-filozoficznej, co pokazało głębokie zakorzenienie tego pisarstwa w rosyjskiej tradycji intelektualnej, uwypukliło więzi łączące estetykę i poglądy autorki Rosyjskiej równiny z myślą wybitnych rosyjskich teologów, filozofów, pisarzy takich jak m. in.: Dostojewski, Sołowjow Bierdiajew, Bułgakow, Fiedotow, Błok, Miereżkowski i inni.

Druga rozprawa na temat życia i twórczości Matki Marii, zatytułowana W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015 kontynuuje zapowiedziane w pierwszej książce badania i – co bardzo istotne –  ukazuje się w siedemdziesiątą rocznicę śmierci pisarki w niemieckim obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. W swojej recenzji na temat tej monografii Grzegorz Ojcewicz, wyjątkowy znawca tematu, wyraził się następująco:

„Książka W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa jest w mojej ocenie nie tylko wartościowa

pod względem naukowym, ale także magazynuje Boską i życiową mądrość, którą reprezentowała Jelizawieta Skobcowa jako Matka Maria i którą w wymiarze naukowym

przedstawiła oraz oceniła uczciwie Wanda Laszczak. Czytając to opracowanie, wyczuwa się

bez trudu ogromną fascynację Autorki postacią prawosławnej mniszki, by nie rzec – prawdziwe badawcze zauroczenie” (recenzja, „Studia Rossica Gedanensia” 2016, nr 3). W monografii tej zawarte zostały także autorskie tłumaczenia wielu tekstów poetyckich, fragmentów prozy i esejów filozoficzno-religijnych Matki Marii. Znalazł się tu także całościowy przekład misterium Anna. Fakt ten z uznaniem odnotowuje tenże olsztyński badacz, mówiąc, iż wzbogaca to polską translatorykę  „o nowe prace rosyjskiej mniszki”, których w naszym języku  jest wciąż za mało.

Cząstkowe wyniki swoich badań Wanda Laszczak prezentowała na licznych konferencjach naukowych o charakterze międzynarodowym zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Systematycznie też brała czynny udział w przygotowaniu konferencji literaturoznawczych przez macierzysty Instytut bądź organizowała je sama, zapraszając do współpracy w tym zakresie młodszych pracowników nauki, w tym zwłaszcza: dr Brygidę Pudełko, dr Darię Ambroziak, dr Katarzynę Wysoczańską, dr Marię Giej, dr Jolantę Greń. Bardzo wysoko została oceniona przez międzynarodowe grono uczestników konferencja pt. Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, jaka odbyła się w październiku 2013 roku w kierowanym przez Wandę Laszczak Zakładzie Literatury i Kultury Rosyjskiej. To niezwykłe spotkanie dało początek nowym kontaktom naukowym i nowym inicjatywom badawczym w postaci m. in. zaproszenia przez krajowe i zagraniczne ośrodki badawcze organizatorów opolskiej konferencji do udziału we wspólnych międzynarodowych projektach naukowych (np. Wołgograd, Warszawa, Olsztyn i in.).

Wykaz publikacji

  1. Twórczość Eugenii Tur. Zapomniany epizod z dziejów dziewiętnastowiecznej literatury rosyjskiej, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XV, s. 215 – 225.
  2. Gatunek opowieści salonowej w twórczości Eugenii Tur a tradycje rosyjskiej prozy romantycznej, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XVIII, 1979, s. 63 – 76.
  3. Utwory Eugenii Tur dla dzieci i młodzieży, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XX, 1980, s. 77 – 94.
  4. Związki Eugenii Tur z czasopiśmiennictwem rosyjskim, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXII, 1981, s. 79 – 95.
  5. Transformacja materiału folklorystycznego w bajce Piotra Jerszowa Konik Garbusek, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIII,1983, s. 13 – 20.
  6. Poetki rosyjskie pierwszej połowy XIX wieku a życie literackie epoki, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIV, 1984, s. 79 – 90.
  7. Ewgenija Tur. K woprosu o roli pisatielnic w razwitii russkoj litieratury XIX wieka, [w:] Wokół badań i nauczania literatury rosyjskiej. Red. M. Dobrogoszcz, T. Kołakowski, A. Semczuk, Warszawa 1986, s. 15 – 26.
  8. Z moralno-filozoficznej problematyki przestrzeni w Walentyna Rasputina Pożegnaniu z Matiorą, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska, XXV, 1986, s. 7 – 13.
  9. Nadzieja Durowa. Zapiski panny-kawalerzysty, “Studia i materiały” WSP w Zielonej Górze, Filologia Rosyjska XXIV, s. 15 – 21.
  10.  Dzieje mitu o pannie-kawalerzyście. Nadzieja Durowa [w:] Literatura rosyjska i radziecka a historia. Motywy, poetyka. Międzynarodowa konferencja literaturoznawcza rusycystów, Redakcja naukowa A. Wieczorek, Opole 1987, s. 27 – 32.
  11. Charyzmat miłości w prozie Heleny Gan na tle wschodnich i zachodnich kulturotwórczych uwarunkowań [w:] Kultura Wschodu i Zachodu w literaturze rosyjskiej i radzieckiej, Redakcja naukowa T. Poźniak, A. Wieczorek, Opole 1987, s. 87 – 95.
  12. Symbolika i rzeczywistość chrześcijańska w prozie Marii Żukowej, “Musica Antiqua” VIII, Acta Slavica, Bydgoszcz 1988, s. 253 – 265.
  13. Die zeitgenössische Kinderliteratur und das russische geistige Erbe, “Potsdamer Forschunger”, der Padagogischen Hochschule “Karl Liebknecht”, Potsdam 1989, s. 118 – 123.
  14. Od sztuki do Absolutu. W kręgu pisarstwa Heleny Gan, [w:] Literatura rosyjska i jej kulturowe konteksty. Prace Komisji Słowianoznawstwa 48, 1990, praca zbiorowa pod redakcją R. Łużnego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, s. 59 – 67.
  15. Spotkanie w drodze jako doświadczenie człowieka i przyrody w Szkicach o południowej Francji i Nicei Marii Żukowej, [w:] Podróż w literaturze rosyjskiej i w innych literaturach słowiańskich, Opole 1990, s. 37 – 40.
  16. Początki społeczno-duchowego wyzwolenia rosyjskiej kobiety w świetle wpływów cywilizacji Zachodu, “Musica Antiqua”, IX, Acta Slavica, Bydgoszcz 1991, s. 235 – 247.
  17. Między pokorą a buntem. Pierwsze kobiety w życiu literackim Rosji, “Zeszyty Naukowe” Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1991, nr 1 – 2, s. 66 – 77.
  18.  Sowietskaja dietskaja litieratura i russkoje duchownoje nasledstwo, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIX, 1992, s. 79 – 86.
  19. Przestrzeń maski w twórczości Eudoksji Rostopczyny, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska, XXIX, 1992, s. 5 – 12.
  20. Żenszczina s moguczej duszoj”. Nabludienija nad żyzn’ju i tworczestwom Jeleny Andriejewny Gan, [w:] Russkije pisatielnicy i litieraturnyj process. Sbornik naucznych statiej. Sostawitiel M. Sz. Fajnsztejn, Verlag F. K. Gopfert – Wilhelmshorst 1995, s. 59 – 72.
  21. Paradoksy radzieckiego feminizmu. Refleksje nad stronicami dramatów Ludmiły Pietruszewskiej, [w:] Tekst i słownik w nauczaniu języka i literatury rosyjskiej. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej. Redakcja naukowa W. Chlebda, Opole 1995, s. 63 – 67.
  22. Rosja w myśleniu poetyckim Karoliny Pawłowej, [w:] Słowianie wschodni. Duchowość. Mentalność. Kultura. Księga jubileuszowa dedykowana Ryszardowi Łużnemu w siedemdziesięciolecie urodzin. Red. A. Raźny, D. Piwowarska, Kraków 1997, s. 99 – 105.
  23. Biblijny świat ducha i ziemi w liryce Karoliny Pawłowej, [w:] Biblia w literaturze i folklorze narodów wschodniosłowiańskich. Red. R. Łużny, D. Piwowarska, Kraków 1998, s. 217 – 229.
  24. Biblejskije inspiracyi w lirikie Karoliny Pawłowoj, [w] Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej (Pierom i prielest’ju. Żenszcziny w pantieonie russkoj litieratury). Praca zbiorowa pod redakcją W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 1999, s. 76 – 84.
  25. Europa in den Phantasmagorien von Karolina Pavlova [w:] Marion George, Andrea Rudolph (Hg), Selbstfindung – Selbstkonfrontation. Frauen in gesselschaftlichen Umbrüchen, Verlag J. H. Röll, Dettelbach 2002, s. 341-348. (Na język niemiecki tłumaczyła prof. Irena Światłowska)
  26. „Puls historii bije w Rosji”. Rosja i Europa w pismach filozoficzno-religijnych Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), [w:] Literatury wschodniosłowiańskie w kręgu europejskich idei estetyczno-filozoficznych, Opole 2002, s. 175-182.
  27. Мать Мария. В кругу идеи преображения мира, [w:] Russiche Autorinnen in Frankreich, Herausgegeben von G. Spendel und F. Göpfert, FrauenLiteraturGeschichte, Band 17, Fichtenwalde 2003, s. 73-81.
  28. Wątki polskie w prozie Nadieżdy Durowej, „Studia Slavica” VII, red. A. Wieczorek, J. Raclavska, Opole 2003, s. 31 –39.
  29. Człowiek i historia w eschatologicznej perspektywie Mikołaja Bierdiajewa na tle współczesnych teorii wychowania do interkulturowości, (w:) Z polskich studiów slawistycznych. Prace na XIII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Lublanie 2003, s. 161 –168.
  30. Rosyjska literatura piękna w dialogu z wiarą, (w:) Dialog w literaturach i językach słowiańskich,t. 1, Literaturoznawstwo, red. W. Laszczak, A. Wieczorek, „Studia i Szkice Slawistyczne” 2003, nr 4, s. 21 –33.
  31. Ochronić świat przed rozpadem. Spojrzenie na integrację Europy w świetle twórczej eschatologii Mikołaja Bierdiajewa (w:) Kultura tworzona w dialogu cywilizacji Europy (tom prac pokonferencyjnych powstały pod patronatem Polskiego Komitetu do Spraw UNESCO, WSP Częstochowa 2003, s. 307 – 314.
  32. Amazone oder Hexe? Zum mythologisierenden Element in der Biographie der Nadežda Durova (w:) Hexen. Historische Faktizität und fiktive Bildichkeit, Alte Burg – Penzlin 2004, red. Marion George, Andrei Rudolph. (Na język niemiecki przetłumaczyła prof. Irena Światłowska).
  33. Europa oczyma Rosjanek podróżujących (XVIII-XIX w.), pod red. W. Laszczak, (w:) Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, FrauenLiteraturGeschichte, Band 19, Fichtenwalde 2004, s. 9-39.
  34. Głosem wygnanki. Czas i ludzie w pamiętnikach Natalii Dołgorukiej i Katarzyny Daszkowej (w:) Ogród nauk filologicznych. Księga jubileuszowa poświęcona Profesorowi Stanisławowi Kochmanowi, red. naukowa: M. Balowski i W. Chlebda, Opole 2005, s. 359 – 368.
  35. Opoetyzowane” życie. Literackie wcielenia Natalii Dotgorukiej [w:] ,,Acta Slavica” 2006, s. 157-170.
  36. Mistyka synostwa w poetyckiej ekspresji Jelizawiety Kuzminy-Karawajewej [w:] ,,Studia Rusycystyczne Akademii Swiętokrzyskiej” 2006, t. 16, s. 115-123.
  37. Sens dziejów w profetycznym świadectwie poematu Jelizawiety Skobcowej ‘Pięćdzisiątnica’ [w:] „Slavia Orientalis” Tom LVI, nr 1, 2007.
  38. Dziedzictwo duchowe Bogdana Jańskiego w świetle dylematów współczesnego globalizmu. [w:] Dziedzictwo Bogdana Jańskiego. Służba narodowa. Pod redakcją S. Urbańskiego. Warszawa 2007, s. 235-246.
  39. Kultura ‘szlacheckich gniazd’ we „Wspomnieniach” Zofii Kapnist-Skałon. [w:] Slavica Wratislaviensia CXLIII. AUW No 2970. Wrocław 2007, s. 55-62.
  40. Skrzydlata utopia” Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), albo idea monastycyzmu w świecie, „Przegląd Rusycystyczny” 2008, nr 2, s. 76-95.
  41. Kroczyć po wodzie”. Jelizawieta Skobcowa w kręgu tradycji hagiograficznych, [w:] Dialog sztuk w kulturze Słowian wschodnich, red. J. Kapuścik, Kraków 2008, s. 419-426.
  42. Antynomia tożsamości: Sofia-Antychryst w myśli filozoficzo-religijnej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii) [w:] Kultura rosyjska w ojczyźnie i diasporze, pod red. Katarzyny Dudy, Kraków 2008, s. 101-111.
  43. Dzienik” Bogdana Jańskiego. Próba interpretacji formalnej, Studia Slavica XII, Opole 2008, s. 57-65.
  44. Błogosławieństwo czy przekleństwo? Ziemski trud człowieka w świetle psalmu Matki Marii „Pochwała pracy” [w:]Ziemia w literaturach i myśli filozoficznej Słowian, pod red. W. Laszczak i D. Ambroziak, Opole 2008, s. 27-32.
  45. Karolina Pawłowa w kręgu duchowości hezychastycznej. Poemat „podwójne życie”, „Studia Słowianoznawcze”, t. 9, Piotrków Trybunalski 2009, s. 83-104.
  46. W kręgu poetyckiej sofiologii Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej), [w:] W kręgu wartości: Bóg, człowiek, świat w kulturze i literaturach wschodniosłowiańskich, pod redakcją A. Woźniak i W. Kowalczyka, Wyd. UMCS, Lublin 2010, s. 133-143.
  47. Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX wieku, [w:] Polsko-wschodniosłowiańskie stosunki kulturowe. W dziesiątą rocznicę śmierci profesora Ryszarda Łużnego, Kraków 2010, s. 85-92.
  48. Matka Maria (Jelizawieta Skobcowa) i Teresa Benedykta od Krzyża (Edyta Stein). Drogi do Miłości [w:] Słowianie Wschodni na emigracji: literatura – kultura – język, pod red. B. Kodzisa, Wyd. UO, Opole 2010, s. 95-100.
  49. Żydzi i chrześcijanie w ujęciu Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), [w: ] Idea i komunikacja w języku i kulturze rosyjskiej. Tom dedykowany Profesorowi Aleksemu Awdiejewowi w siedemdziesięciolecie urodzin, pod redakcją A. Dudka, s. 449-455.
  50. Misterium Anna Kuźminy-Karawajewej jako usprawiedliwienie „grzesznicy”, [w:] Literatura i kultura rosyjska w metropolii i na emigracji. Księga pamiątkowa poświęcona prof. zw. dr hab. Joannie Mianowskiej, redaktor prowadzący M. Marchewka, Toruń 2011 s. 424-433.
  51. Poemat Kuźminy-Karawajewej „Melmot wędrowiec” w historii jej znajomości z Błokiem, [w:] Na pograniczu nauk i kultur. Tom poświęcony Profesorowi Bronisławowi Kodzisowi, pod redakcją M. Giej i T. Wielga, „Studia i Szkice Slawistyczne” XI, Opole 2011, s. 169-175.
  52. W kręgu motywów mariologicznych Kuźminy-Karawajewej (Matki Marii), [w:] Kobiety w literaturze Słowian Wschodnich. Praca zbiorowa pod redakcją H. Mazurek i B. Pawletko,”Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze” Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011, s. 61-69.
  53. W kręgu filozofii ducha soborowości. Aleksy Chomiakow w interpretacji Jelizawiety Skobcowej, „Musica Antiqua” XVI, Acta Slavica, Bydgoszcz 2012, s. 43-51.
  54. Judaizm w twórczości i myśli filozoficzno-religijnej Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej), [w:] Współczesna komparatystyka i jej wymiary hermeneutyczne, „Conversatoria Litteraria” 4-5, Siedlce – Branska Bystrica 2012, s. 133-140.
  55. Bohater Dostojewskiego a wolność w interpretacji Jelizawiety Skobcowej, [w:] Fiodor Dostojewski i problemy kultury, pod redakcją A. Raźny, Kraków 2011, s. 138- 145.
  56. „Zdobądź dla mnie Indyjskie Królestwo”. Temat rewolucji w prozie narracyjnej Jelizawiety Skobcowej (Kuźminy-Karawajewej) na tle emigracyjnym, [w:] Kultura literacka emigracji rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej XX wieku, redakcja Anna Woźniak, Wydawnictwo KUL, Lublin 2013, s.249-267.
  57. Rysunek, akwarela, ikona, haft w tożsamości artystycznej Jelizawiety Skobcowej (1891-1945), [w:] Tożsamość, indywidualizm, wspólnotowość w kulturze rosyjskiej pod redakcją Anny Raźny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014, s. 366-372.
  58. Kuźmina-Karawajewa w kręgu mistyki Rabindranatha Tagorego (opowieść Jurali), [w:] Musica Antiqua XVII, Acta Slavica, Bydgoszcz 2014, s. 431-440.
  59. Koncepcja chrześcijańskiej twórczości w myśli filozoficzno-religijnej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii). Perspektywa polemiczna, [w:] Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2014, s. 517-525.
  60. Ekstaza miłości. Asceza w teorii i praktyce życiowej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii, 1891-1945), [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, 11, Zmysły, red. nauk. I. Malej, E. Tyszkowskiej-Kasprzak, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2014, s. 173-183.
  61. ”Пульс истории бьется в России”: Россия и мир в философских работах Елизаветы Скобцовой, [w:] Польша – Россия:Парадигмы межкультурной коммуникации, Белгород 2013, s. 5-10.
  62. Индийские инспирации в творчестве Елизаветы Кузьминой-Караваевой (Скобцовой) (1891–1945), [w:] Восток – Запад: диалог культур в пространстве русской словесности, Редакционная коллегия: Ван Вэньцянь, А.Х. Гольденберг, Д.Ю. Гулинов, Н.Е. Рябцева, Л.Н. Савина, Н.Е. Тропкина (отв. редактор), Волгоград 2015, s. 70-77.
  63. Twórczość misteryjna Jelizawiety Skobcowej, [w:] Słowianie na emigracji. Literatura Kultura – Język, redakcja naukowa B. Kodzis, M. Giej, Opole-Racibórz 2015, s. 269-279.
  64. Wywiady eksperckie. Wywiad z Wandą Laszczak, [w:] D.A. Myślak, G. Ojcewicz, Stara dusza. Fenomen Matki Marii (Skobcowej). Badania i materiały, Szczytno 2016, s. 249-256.
  65. Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX wieku, [w:] Sprawy polsko-rosyjskie. Historia – Kultura – Nauka. Studia i Materiały pod redakcją Jana Wawrzyńczyka, Warszawa 2016, ss. 13. (Reprodukcja wydania I, za zgodą Wydawnictwa UJ w Krakowie.).
  66. В кругу Богочеловеческой культуры. Из страниц исследований над жизнью и творчеством святой Матери Марии (Скобцовой) [w:] Pisarki Rosyjskiej Zagranicy w literaturze, kulturze, korespondencji. Seria „Luminarze Rosyjskiej Emigracji”, t. V, Olsztyn 2016, s. 171-180.
  67. Matka Maria (Skobcowa) w świecie idei Władimira Sołowiowa, „Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze” 26, pod red. H. Mazurek, s. 160-180.

Recenzje, sprawozdania, tezy referatu:

  1. W. I. Kuleszow, Słowianofiły i russkaja litieratura, Moskwa 1976, “Przegląd Humanistyczny 1979, nr 2, s. 167 – 170.
  2. K. W. Pigariow, F. I. Tiutczew i jego epocha, Moskwa 1979, “Slavia Orientalis” 1981, nr 2,s. 229 – 230.
  3. Heinz Kneip, Regulative Prinzipien und formulierte Poetik des sozialistischen Realismus. Untersuchungen zur Literaturkonzeption in der Sowjetunion und Polen 1945 – 1956, Frankfurt am Main 1995, “Przegląd Rusycystyczny” 1995, z. 3 – 4, s. 245 – 247.
  4. Niekotoryje aspiekty swiaziej dietskoj litieratury s folkłorom w I połowinie XIX wieka, [w: ] Tiezisy dokładow i soobszczenij. Piatyj Mieżdunarodnyj Kongriess Priepodawatielej Russkogo Jazyka i Litieratury , Praga 1982, s. 459.
  5. Kultura Wschodu i Zachodu w literaturze rosyjskiej i radzieckiej. Konferencja w Opolu, “Slavia Orientalis”, 1988, t. 37, nr 41, s. 631 – 634 (sprawozdanie).
  6. В. Е. Вацуро, Пушкинская пора, Санкт-Петербург 2000, 620 ss. (w:) “Studia i Szkice Slawistyczne”, Opole 2002, s. 243 – 251.
  7. Kobieta i/jako inny. Mit i figury kobiecości w literaturze i kulturze rosyjskiej XX-XXI wieku (w kontekście europejskim), red. M. Cymborska-Leboda i A. Gozdek, „Slavia Ortientalis” 2010, LIX, nr I, s.112-116.
  8. G. Ojcewicz, R. Włodarczyk, D. Zajdel, Zabójstwo Sergiusza Jesienina, „Slavia Orientalis” 2010, LIX, nr 2, 279-284.
  9. Kazimiera Lis, Syberia w historii literatury Rosji carskiej. Realia i mity, Kielce 2009, ss. 176, „Roczniki Humanistyczne” 2010, t. 7, s. 195-198.

Hasła słownikowe:

Lexikon der russischen Kultur. Herausgegeben von Norbert P. Franz unter Mitarbeit von Sergej A. Gončarov und Aleksandra Wieczorek. PRIMUS verlag, 2002:
Wanda Laszczak,
Aberglaube, s. 11
Frauenfrage, s. 155 – 157
Leiden, s. 260.

Monografie i prace redaktorskie:

  1. Zarys życia i twórczości Eugenii Tur, Studia i monografie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu, Opole 1987.
  2. Twórczość literacka kobiet w Rosji pierwszej połowy XIX wieku, Studia i monografie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu, Opole 1993.
  3. Karolina Pawłowa. Psychobiografia liryczna, Studia i monografie, Uniwersytet Opolski, Opole 1998.
  4. Żyć znaczy „kroczyć po wodzie”. Studia o Matce Marii. Część pierwsza. Studia i monografie nr 389. Uniwersytet Opolski, Opole 2007.
  5. Redakcja naukowa: “Zeszyty Naukowe”, Filologia Rosyjska, 1996, nr 35.
  6. Redakcja naukowa: Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej. Praca zbiorowa pod redakcją Wandy Laszczak i Darii Ambroziak, Wydawnictwo Dariusz Karbowiak, Uniwersytet Opolski, Opole 1999.
  7. ”Studia i Szkice Slawistyczne”, t.1, Literaturoznawstwo, (Dialog w literaturach i językach słowiańskich), pod redakcją W. Laszczak, A. Wieczorek. Opole 2003, nr 4.
  8. Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, FrauenLiteraturGeschichte, pod redakcją Wandy Laszczak, Band 19, Fichtenwalde 2004.
  9. Ziemia w literaturach i myśli filozoficznej Słowian, pod red. W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 2008.
  10. Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2014, ss. 580.
  11. W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015, ss.371.

Publikacje informacyjno-popularyzatorskie, wstępy do prac zwartych:

  1. Odszedł przyjaciel i autorytet. Profesor Ryszard Łużny nie żyje, „Indeks” 1998, nr 02, s. 31.\
  2. Spacerować z nim można. Puszkin w interpretacji Abrahama Terca, „Indeks” 1999/2000, nr 9, s. 38-40.
  3. Słowo wstępne [w:] Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej, pod red. W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 1999, s. 7-8.
  4. 50 lat opolskiej rusycystyki. Nasz dorobek nie wymaga korekty, „Indeks” 2002, nr 5-6, s. 47-48.
  5. Uwagi wstępne [w:] Dialog w literaturach i językach słowiańskich, „Studia i Szkice Slawistyczne”, t. 1, Opole 2003, s. 7-12.
  6. Od redaktora, [w:] Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, pod red. W. Laszczak, FrauenLiteraturGeschichte, Band 19, Fichtenwalde 2004, s. 508.
  7. Słowo wstępne,[w:] Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa: W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, s. 9-11.

Udział w konferencjach naukowych:

  1. Od początku swojej drogi zawodowej bierze udział w międzynarodowych i krajowych konferencjach i sympozjach naukowych, organizowanych m. in. przez Uniwersytet Warszawski (1980), Katolicki Uniwersytet Lubelski (1981), Uniwersytet Jagielloński, Komisję Słowianoznawstwa PAN (w latach 1980 – 1990), WSP w Zielonej Górze (lata 1980.), Filharmonię Pomorską w Bydgoszczy, Instytut Slawistyki (Warszawa, PAN 2001), WSP w Częstochowie pod patronatem UNESCO (2001), Akademią Świętokrzyską w Kielcach, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Wrocławski (wygłaszane referaty na ogół były publikowane w materiałach pokonferencyjnych); czasem, nie mogąc uczestniczyć w konferencji, wysyłała referat (np. na kongres slawistów w Lublanie 2003 roku).
  2. Uczestniczyła w międzynarodowych oraz krajowych sesjach i konferencjach naukowych, jakie odbywały się w Instytucie Filologii Rosyjskiej (później Instytut Filologii Wschodniosłowiański) w Opolu, poprzez włączanie się w prace organizacyjne oraz wygłaszanie referatów naukowych (publikowane w materiałach pokonferencyjnych).
  3. W 200 rocznicę urodzin Aleksandra Puszkina wspólnie z dr Olimpią Malicką przygotowała sesję puszkinowską o zasięgu lokalnym z udziałem kilku zaproszonych gości – rusycystów z kraju oraz studentów Uniwersytetu Opolskiego i Uniwersytetu Szczecińskiego, połączoną z wieczornicą.
  4. Na jubileusz pięćdziesięciolecia rusycystyki opolskiej przygotowała międzynarodową konferencję Dialog w literaturach i językach słowiańskich (uczestniczyło w niej około 100 referentów).
  5. W dniach 24-25 września 2007 roku zorganizowała konferencję naukową o zasięgu ogólnokrajowym na temat Ziemia w literaturach i myśli filozoficzno-religijnej Słowian.
  6. Kilkakrotnie brała udział w konferencjach naukowych organizowanych przez slawistyczne ośrodki zagraniczne, m. in. przez slawistykę poczdamską (w latach 1988–1992) oraz Rosyjską Akademię Nauk w Petersburgu (1994).

Co roku uczestniczy w konferencjach krajowych: Kraków, Lublin, Siedlce, Wrocław, Bydgoszcz, Opole, np.:
– temat referatu: Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX stulecia – wystąpienie na konferencji poświęconej tematowi: Polsko-słowiańskie stosunki kulturowe, jaka odbyła się na Uniwersytecie Jagiellońskim w dn. 7-8 marca 2008 r.;
– temat referatu: W kręgu poetyckiej sofiologii Matki Marii – wystąpienie na konferencji: Bóg, człowiek, świat w kulturze i literaturach wschodniosłowiańskich, jaka miała miejsce w UMCS w dn. 18-19 kwietnia 2008 r.

– temat referatu: Bohater Dostojewskiego a wolność w interpretacji Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii;) na konferencji Problemy kultury w twórczości Fiodora Dostojewskiego, zorganizowanej przez Instytut Rosji i Europy Wschodniej UJ oraz Komisję Kultury Słowian PAU w dniach 13-14 maja 2011 roku;
– temat referatu: Judaizm w twórczości i myśli filozoficzno-religijnej Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej) na konferencji Sowriemiennaja komparatiwistika i jejo giermieniewticzeskije izmierienija, zorganizowanej przez Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej w Siedlcach w dniach 15-16 września 2011 roku;
– temat referatu: Rysunek, akwarela, ikona, haft w tożsamości artystycznej Jelizawiety Skobcowej (1891-1945) na konferencji Tożsamość, indywidualizm, wspólnotowość w kulturze rosyjskiej, zorganizowanej przez Instytut Rosji i Europy Wschodniej UJ oraz Komisję Kultury Słowian PAU w dniach 25-26 maja 2012 roku.
– temat referatu: Portret kobiety w rosyjskiej liryce miłosnej I poł. XIX wieku na Międzynarodowej Konferencji Naukowej zatytułowanej: PORTRET – AKT – MARTWA NATURA w Życiu codziennym, w kulturze/języku i w sztuce/literaturze, organizowana przez Instytut Slawistyki PAN (Warszawa, 18. 10 – 20. 10 2001).

Witryna, którą obecnie przeglądasz, wykorzystuje pliki cookies w celu poprawnej realizacji dostarczanych usług i informacji oraz w celach gromadzenia anonimowych informacji statystycznych. Więcej informacji >>

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close