Zakład Literatury i Kultury Rosyjskiej

e-mail: wanla@wp.pl

Konsultacje


Prowadzone zajęcia:

  • seminaria magisterskie na filologii rosyjskiej oraz licencjackie i magisterskie na kierunku: język biznesu
  • wykłady z piśmiennictwa staroruskiego i oświecenia
  • wykłady z historii i kultury Rosji
  • wykłady z literatury rosyjskiej I połowy XIX wieku
  • ćwiczenia z literatury rosyjskiej I połowy XIX wieku
  • ćwiczenia w zakresie piśmiennictwa staroruskiego i oświecenia
  • konwersatorium fakultatywne: twórczość literacka kobiet w Rosji
  • konwersatorium fakultatywne: prawosławie
  • wykłady i zajęcia konwersatoryjne z literatury ukraińskiej
  • wykłady i ćwiczenia z zakresu literatury powszechnej
  • poetyka
  • wstęp do literaturoznawstwa
  • literatura dla dzieci i młodzieży
  • wykłady i konwersatoria z literatury rosyjskiej II połowy XIX wieku
  • wykłady i konwersatoria z literatury rosyjskiej XX wieku
  • konwersatorium fakultatywne kultura prawosławnego Wschodu
  • przekład artystyczny
  • wybrane zagadnienia z kultury i sztuki

Literaturoznawca. Urodziła się na Wileńszczyźnie, szkołę podstawową i ogólnokształcącą ukończyła w Jaworznie, studia w zakresie filologii rosyjskiej odbyła na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.  Bezpośrednio po studiach (1972) podjęła pracę naukowo-dydaktyczną na rusycystyce, w ówczesnej filii Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu, skąd po dwóch latach  przeniosła się do Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu (dziś UO), gdzie została zatrudniona w Instytucie Filologii Rosyjskiej (dziś Instytut Slawistyki). Na tej uczelni przeszła wszystkie szczeble rozwoju naukowego, pełniła w pewnym okresie funkcję wicedyrektora oraz dyrektora Instytutu, obecnie kieruje Zakładem Literatury i Kultury Rosyjskiej. Od roku 1996 pozostawała na stanowisku profesora nadzwyczajnego UO. Stanowisko profesora zwyczajnego otrzymała w 2016 roku.

Pracę doktorską na temat Zarys życia i twórczości Eugenii Tur, pisaną pod kierunkiem prof. Ryszarda Łużnego, obroniła 3 kwietnia 1980 roku. Na jej podstawie Rada Wydziału Filologiczno-Historycznego uchwałą z dnia 10 kwietnia 1980 roku nadała jej stopień doktora nauk humanistycznych. Stopień doktora habilitowanego w zakresie literaturoznawstwa – historii literatury rosyjskiej nadany jej został uchwałą Rady Wydziału z dna 3 czerwca 1993 roku na podstawie rozprawy Twórczość literacka kobiet w Rosji. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymała z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Lecha Kaczyńskiego, na mocy postanowienia z dnia 23. lipca 2008 roku

Dorobek naukowy Wandy Laszczak do końca czerwca 2016 roku obejmuje ogółem około 100 prac opublikowanych i dwa artykuły złożone do druku. Wśród prac opublikowanych jest pięć monografii, sześćdziesiąt sześć artykułów naukowych, sześć monografii zbiorowych pod jej redakcją bądź we współredakcji (w większości z dr Darią Ambroziak), osiem recenzji, tezy referatu, sprawozdanie z konferencji naukowej, trzy hasła leksykonowe,  oraz siedem prac innych: wstępy do edycji naukowych, noty i teksty informacyjno-popularyzatorskie. Zainteresowania badawcze Wandy Laszczak począwszy od monografii doktorskiej Zarys życia i twórczości Eugenii Tur wprowadzają do literaturoznawstwa polskiego nowe pole refleksji i dyskusji, gdyż koncentrują się wokół twórczości literackiej kobiet w Rosji XIX wieku – obszernego, i, jak się okazało, niebanalnego tematu, który nie wywoływał dotąd specjalnego zainteresowania rusycystów nie tylko w naszym kraju, ale do czasu przełomu politycznego także w samej Rosji, gdzie dochodziło jedynie sporadycznie do reedycji tekstów literackich i przyczynkarskiego ujmowania kwestii pisarstwa autorów-kobiet XIX stulecia. Taki stan rzeczy, utrudniając polskiej badaczce dostęp do źródeł, zmuszał do opierania się w przeważającej liczbie przypadków na pierwodrukach. Zarówno ten wartościowy aspekt warsztatu badawczego, jak i samo sięgnięcie do tekstów mało znanych lub całkowicie zapomnianych podnosi wartość filologiczną prac Wandy Laszczak, oraz – jak podkreśla to w swej recenzji prof. Telesfor Poźniak – „czyni je w wysokim stopniu pionierskimi. Bez ich ujawnienia obraz epoki byłby o wiele mniej wyrazisty”. (Ocena dorobku naukowego Wandy Laszczak ze szczególnym uwzględnieniem rozprawy habilitacyjnej, 6 maja 1993).

W podobny sposób oceniał wartość tej części dorobku badawczego Wandy Laszczak także prof. Ryszard Łużny, jej promotor i konsultant naukowy, który pisał m. in.: „Nasz polski historyk literatury posiada w tym zakresie w pełni mu należne prawo pierwszeństwa, pionierskości, a także, jak przynajmniej na razie, wyłączności” (Ocena rozprawy habilitacyjnej, 7 maja 1993). Walor nowatorskości dyskursu naukowego prac Wandy Laszczak, zdaniem tegoż uczonego, w sposób szczególny podnosi  obecność chrześcijańskiego sacrum – zagadnienia wcześniej  w badaniach nad literaturą rosyjską XIX stulecia konsekwentnie pomijanego.

Rozprawa habilitacyjna Wandy Laszczak Twórczość literacka kobiet w Rosji pierwszej połowy XIX wieku jest w pewnym sensie kontynuacją studiów nad „literaturą kobiecą”, obejmuje jednak znacznie szerszy niż w przypadku pierwszej monografii materiał badawczy, bo zakreślony przez pisarstwo czterech autorek: Nadziei Durowej (1783-1866), Marii Żukowej (1804-1855), Eudoksji Rostopczyny  (1811-1858) i Heleny Gan (1814-1842). W każdym z czterech studiów autorka stosuje ten sam wypróbowany, „socjokulturologiczny” typ metodologii: najpierw ma miejsce prezentacja sylwetki danej autorki i jej drogi do literatury, następnie próba analizy materiału artystycznego pod kątem zbieżności z biografią samej pisarki, zawartości myślowej, walorów estetyczno-literackich oraz oceny przez współczesnych jej uczestników życia literackiego.

            W roku 1998 dorobek naukowy Wandy Laszczak wzbogaca trzecia monografia, poświęcona tym razem jednej z  najwybitniejszych poetek rosyjskich XIX wieku, do jakich należała niewątpliwie Karolina Pawłowa (Jaenisch) (1807-1893). W swojej opinii wydawniczej na temat książki Karolina Pawłowa. Psychobiografia liryczna Bogusław Mucha powiedział: „Zarówno szczegółowe, jak i ogólne konstatacje bazują na rzetelnej znajomości tekstów literackich, popartej kompetentną wiedzą teoretycznoliteracką oraz znajomością psychiki kobiecej, co w wypadku obcowania z Muzą Pawłowej nie jest bez znaczenia. Pod względem językowym i stylistycznym recenzowana praca wystawia dobre świadectwo Autorce. (…) Publikacja taka jest bardzo potrzebna polskiej rusycystyce”.

Pohabilitacyjny dorobek Wandy Laszczak wieńczą studia nad życiem, twórczością literacką oraz filozoficzno-religijną jednej z najwybitniejszych przedstawicielek epoki „srebrnego wieku”,  jaką była jelizawieta Kuźmina-Karawajewa, po drugim mężu Skobcowa, w życiu zakonnym Matka Maria. Jej to zostały poświęcone dwie książki:  Żyć znaczy „kroczyć po wodzie”. Studia o Matce Marii, cz. I, Opole 2007 oraz W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015. Pierwsza z nich, w opinii recenzentów wydawniczych (prof. prof. Anny Raźny i prof. Anny Woźniak) jest pierwszą w polskim rosjoznawstwie monografią poświęconą postaci niezwykle znaczącej dla kultury rosyjskiej, jaką była Jelizawieta Skobcowa (1891-1945) (znana „mniszka w świecie”, matka Maria). Jest to praca z pogranicza historii Rosji, historii kultury rosyjskiej, rosyjskiej idei, literatury, filozofii, prawosławia, która z znacząco wypełnia poważną lukę w badaniach kultury rosyjskiej końca XIX i pierwszej połowy XX stulecia. Jak podkreśla Anna Woźniak, jest „opracowaniem erudycyjnym, solidnym i głębokim, napisanym w sposób nadzwyczaj oryginalny”. Twórczość Matki Marii została w książce Wandy Laszczak ujęta na tle rosyjskiej myśli religijno-filozoficznej, co pokazało głębokie zakorzenienie tego pisarstwa w rosyjskiej tradycji intelektualnej, uwypukliło więzi łączące estetykę i poglądy autorki Rosyjskiej równiny z myślą wybitnych rosyjskich teologów, filozofów, pisarzy takich jak m. in.: Dostojewski, Sołowjow Bierdiajew, Bułgakow, Fiedotow, Błok, Miereżkowski i inni.

Druga rozprawa na temat życia i twórczości Matki Marii, zatytułowana W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015 kontynuuje zapowiedziane w pierwszej książce badania i – co bardzo istotne –  ukazuje się w siedemdziesiątą rocznicę śmierci pisarki w niemieckim obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. W swojej recenzji na temat tej monografii Grzegorz Ojcewicz, wyjątkowy znawca tematu, wyraził się następująco:

„Książka W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa jest w mojej ocenie nie tylko wartościowa

pod względem naukowym, ale także magazynuje Boską i życiową mądrość, którą reprezentowała Jelizawieta Skobcowa jako Matka Maria i którą w wymiarze naukowym

przedstawiła oraz oceniła uczciwie Wanda Laszczak. Czytając to opracowanie, wyczuwa się

bez trudu ogromną fascynację Autorki postacią prawosławnej mniszki, by nie rzec – prawdziwe badawcze zauroczenie” (recenzja, „Studia Rossica Gedanensia” 2016, nr 3). W monografii tej zawarte zostały także autorskie tłumaczenia wielu tekstów poetyckich, fragmentów prozy i esejów filozoficzno-religijnych Matki Marii. Znalazł się tu także całościowy przekład misterium Anna. Fakt ten z uznaniem odnotowuje tenże olsztyński badacz, mówiąc, iż wzbogaca to polską translatorykę  „o nowe prace rosyjskiej mniszki”, których w naszym języku  jest wciąż za mało.

Cząstkowe wyniki swoich badań Wanda Laszczak prezentowała na licznych konferencjach naukowych o charakterze międzynarodowym zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Systematycznie też brała czynny udział w przygotowaniu konferencji literaturoznawczych przez macierzysty Instytut bądź organizowała je sama, zapraszając do współpracy w tym zakresie młodszych pracowników nauki, w tym zwłaszcza: dr Brygidę Pudełko, dr Darię Ambroziak, dr Katarzynę Wysoczańską, dr Marię Giej, dr Jolantę Greń. Bardzo wysoko została oceniona przez międzynarodowe grono uczestników konferencja pt. Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, jaka odbyła się w październiku 2013 roku w kierowanym przez Wandę Laszczak Zakładzie Literatury i Kultury Rosyjskiej. To niezwykłe spotkanie dało początek nowym kontaktom naukowym i nowym inicjatywom badawczym w postaci m. in. zaproszenia przez krajowe i zagraniczne ośrodki badawcze organizatorów opolskiej konferencji do udziału we wspólnych międzynarodowych projektach naukowych (np. Wołgograd, Warszawa, Olsztyn i in.).

Wykaz publikacji

  1. Twórczość Eugenii Tur. Zapomniany epizod z dziejów dziewiętnastowiecznej literatury rosyjskiej, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XV, s. 215 – 225.
  2. Gatunek opowieści salonowej w twórczości Eugenii Tur a tradycje rosyjskiej prozy romantycznej, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XVIII, 1979, s. 63 – 76.
  3. Utwory Eugenii Tur dla dzieci i młodzieży, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XX, 1980, s. 77 – 94.
  4. Związki Eugenii Tur z czasopiśmiennictwem rosyjskim, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXII, 1981, s. 79 – 95.
  5. Transformacja materiału folklorystycznego w bajce Piotra Jerszowa Konik Garbusek, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIII,1983, s. 13 – 20.
  6. Poetki rosyjskie pierwszej połowy XIX wieku a życie literackie epoki, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIV, 1984, s. 79 – 90.
  7. Ewgenija Tur. K woprosu o roli pisatielnic w razwitii russkoj litieratury XIX wieka, [w:] Wokół badań i nauczania literatury rosyjskiej. Red. M. Dobrogoszcz, T. Kołakowski, A. Semczuk, Warszawa 1986, s. 15 – 26.
  8. Z moralno-filozoficznej problematyki przestrzeni w Walentyna Rasputina Pożegnaniu z Matiorą, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska, XXV, 1986, s. 7 – 13.
  9. Nadzieja Durowa. Zapiski panny-kawalerzysty, “Studia i materiały” WSP w Zielonej Górze, Filologia Rosyjska XXIV, s. 15 – 21.
  10.  Dzieje mitu o pannie-kawalerzyście. Nadzieja Durowa [w:] Literatura rosyjska i radziecka a historia. Motywy, poetyka. Międzynarodowa konferencja literaturoznawcza rusycystów, Redakcja naukowa A. Wieczorek, Opole 1987, s. 27 – 32.
  11. Charyzmat miłości w prozie Heleny Gan na tle wschodnich i zachodnich kulturotwórczych uwarunkowań [w:] Kultura Wschodu i Zachodu w literaturze rosyjskiej i radzieckiej, Redakcja naukowa T. Poźniak, A. Wieczorek, Opole 1987, s. 87 – 95.
  12. Symbolika i rzeczywistość chrześcijańska w prozie Marii Żukowej, “Musica Antiqua” VIII, Acta Slavica, Bydgoszcz 1988, s. 253 – 265.
  13. Die zeitgenössische Kinderliteratur und das russische geistige Erbe, “Potsdamer Forschunger”, der Padagogischen Hochschule “Karl Liebknecht”, Potsdam 1989, s. 118 – 123.
  14. Od sztuki do Absolutu. W kręgu pisarstwa Heleny Gan, [w:] Literatura rosyjska i jej kulturowe konteksty. Prace Komisji Słowianoznawstwa 48, 1990, praca zbiorowa pod redakcją R. Łużnego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, s. 59 – 67.
  15. Spotkanie w drodze jako doświadczenie człowieka i przyrody w Szkicach o południowej Francji i Nicei Marii Żukowej, [w:] Podróż w literaturze rosyjskiej i w innych literaturach słowiańskich, Opole 1990, s. 37 – 40.
  16. Początki społeczno-duchowego wyzwolenia rosyjskiej kobiety w świetle wpływów cywilizacji Zachodu, “Musica Antiqua”, IX, Acta Slavica, Bydgoszcz 1991, s. 235 – 247.
  17. Między pokorą a buntem. Pierwsze kobiety w życiu literackim Rosji, “Zeszyty Naukowe” Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1991, nr 1 – 2, s. 66 – 77.
  18.  Sowietskaja dietskaja litieratura i russkoje duchownoje nasledstwo, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska XXIX, 1992, s. 79 – 86.
  19. Przestrzeń maski w twórczości Eudoksji Rostopczyny, “Zeszyty Naukowe” WSP w Opolu, Filologia Rosyjska, XXIX, 1992, s. 5 – 12.
  20. Żenszczina s moguczej duszoj”. Nabludienija nad żyzn’ju i tworczestwom Jeleny Andriejewny Gan, [w:] Russkije pisatielnicy i litieraturnyj process. Sbornik naucznych statiej. Sostawitiel M. Sz. Fajnsztejn, Verlag F. K. Gopfert – Wilhelmshorst 1995, s. 59 – 72.
  21. Paradoksy radzieckiego feminizmu. Refleksje nad stronicami dramatów Ludmiły Pietruszewskiej, [w:] Tekst i słownik w nauczaniu języka i literatury rosyjskiej. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej. Redakcja naukowa W. Chlebda, Opole 1995, s. 63 – 67.
  22. Rosja w myśleniu poetyckim Karoliny Pawłowej, [w:] Słowianie wschodni. Duchowość. Mentalność. Kultura. Księga jubileuszowa dedykowana Ryszardowi Łużnemu w siedemdziesięciolecie urodzin. Red. A. Raźny, D. Piwowarska, Kraków 1997, s. 99 – 105.
  23. Biblijny świat ducha i ziemi w liryce Karoliny Pawłowej, [w:] Biblia w literaturze i folklorze narodów wschodniosłowiańskich. Red. R. Łużny, D. Piwowarska, Kraków 1998, s. 217 – 229.
  24. Biblejskije inspiracyi w lirikie Karoliny Pawłowoj, [w] Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej (Pierom i prielest’ju. Żenszcziny w pantieonie russkoj litieratury). Praca zbiorowa pod redakcją W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 1999, s. 76 – 84.
  25. Europa in den Phantasmagorien von Karolina Pavlova [w:] Marion George, Andrea Rudolph (Hg), Selbstfindung – Selbstkonfrontation. Frauen in gesselschaftlichen Umbrüchen, Verlag J. H. Röll, Dettelbach 2002, s. 341-348. (Na język niemiecki tłumaczyła prof. Irena Światłowska)
  26. “Puls historii bije w Rosji”. Rosja i Europa w pismach filozoficzno-religijnych Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), [w:] Literatury wschodniosłowiańskie w kręgu europejskich idei estetyczno-filozoficznych, Opole 2002, s. 175-182.
  27. Мать Мария. В кругу идеи преображения мира, [w:] Russiche Autorinnen in Frankreich, Herausgegeben von G. Spendel und F. Göpfert, FrauenLiteraturGeschichte, Band 17, Fichtenwalde 2003, s. 73-81.
  28. Wątki polskie w prozie Nadieżdy Durowej, „Studia Slavica” VII, red. A. Wieczorek, J. Raclavska, Opole 2003, s. 31 –39.
  29. Człowiek i historia w eschatologicznej perspektywie Mikołaja Bierdiajewa na tle współczesnych teorii wychowania do interkulturowości, (w:) Z polskich studiów slawistycznych. Prace na XIII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Lublanie 2003, s. 161 –168.
  30. Rosyjska literatura piękna w dialogu z wiarą, (w:) Dialog w literaturach i językach słowiańskich,t. 1, Literaturoznawstwo, red. W. Laszczak, A. Wieczorek, „Studia i Szkice Slawistyczne” 2003, nr 4, s. 21 –33.
  31. Ochronić świat przed rozpadem. Spojrzenie na integrację Europy w świetle twórczej eschatologii Mikołaja Bierdiajewa (w:) Kultura tworzona w dialogu cywilizacji Europy (tom prac pokonferencyjnych powstały pod patronatem Polskiego Komitetu do Spraw UNESCO, WSP Częstochowa 2003, s. 307 – 314.
  32. Amazone oder Hexe? Zum mythologisierenden Element in der Biographie der Nadežda Durova (w:) Hexen. Historische Faktizität und fiktive Bildichkeit, Alte Burg – Penzlin 2004, red. Marion George, Andrei Rudolph. (Na język niemiecki przetłumaczyła prof. Irena Światłowska).
  33. Europa oczyma Rosjanek podróżujących (XVIII-XIX w.), pod red. W. Laszczak, (w:) Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, FrauenLiteraturGeschichte, Band 19, Fichtenwalde 2004, s. 9-39.
  34. Głosem wygnanki. Czas i ludzie w pamiętnikach Natalii Dołgorukiej i Katarzyny Daszkowej (w:) Ogród nauk filologicznych. Księga jubileuszowa poświęcona Profesorowi Stanisławowi Kochmanowi, red. naukowa: M. Balowski i W. Chlebda, Opole 2005, s. 359 – 368.
  35. Opoetyzowane” życie. Literackie wcielenia Natalii Dotgorukiej [w:] ,,Acta Slavica” 2006, s. 157-170.
  36. Mistyka synostwa w poetyckiej ekspresji Jelizawiety Kuzminy-Karawajewej [w:] ,,Studia Rusycystyczne Akademii Swiętokrzyskiej” 2006, t. 16, s. 115-123.
  37. Sens dziejów w profetycznym świadectwie poematu Jelizawiety Skobcowej ‘Pięćdzisiątnica’ [w:] „Slavia Orientalis” Tom LVI, nr 1, 2007.
  38. Dziedzictwo duchowe Bogdana Jańskiego w świetle dylematów współczesnego globalizmu. [w:] Dziedzictwo Bogdana Jańskiego. Służba narodowa. Pod redakcją S. Urbańskiego. Warszawa 2007, s. 235-246.
  39. Kultura ‘szlacheckich gniazd’ we „Wspomnieniach” Zofii Kapnist-Skałon. [w:] Slavica Wratislaviensia CXLIII. AUW No 2970. Wrocław 2007, s. 55-62.
  40. Skrzydlata utopia” Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), albo idea monastycyzmu w świecie, “Przegląd Rusycystyczny” 2008, nr 2, s. 76-95.
  41. Kroczyć po wodzie”. Jelizawieta Skobcowa w kręgu tradycji hagiograficznych, [w:] Dialog sztuk w kulturze Słowian wschodnich, red. J. Kapuścik, Kraków 2008, s. 419-426.
  42. Antynomia tożsamości: Sofia-Antychryst w myśli filozoficzo-religijnej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii) [w:] Kultura rosyjska w ojczyźnie i diasporze, pod red. Katarzyny Dudy, Kraków 2008, s. 101-111.
  43. Dzienik” Bogdana Jańskiego. Próba interpretacji formalnej, Studia Slavica XII, Opole 2008, s. 57-65.
  44. Błogosławieństwo czy przekleństwo? Ziemski trud człowieka w świetle psalmu Matki Marii „Pochwała pracy” [w:]Ziemia w literaturach i myśli filozoficznej Słowian, pod red. W. Laszczak i D. Ambroziak, Opole 2008, s. 27-32.
  45. Karolina Pawłowa w kręgu duchowości hezychastycznej. Poemat „podwójne życie”, „Studia Słowianoznawcze”, t. 9, Piotrków Trybunalski 2009, s. 83-104.
  46. W kręgu poetyckiej sofiologii Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej), [w:] W kręgu wartości: Bóg, człowiek, świat w kulturze i literaturach wschodniosłowiańskich, pod redakcją A. Woźniak i W. Kowalczyka, Wyd. UMCS, Lublin 2010, s. 133-143.
  47. Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX wieku, [w:] Polsko-wschodniosłowiańskie stosunki kulturowe. W dziesiątą rocznicę śmierci profesora Ryszarda Łużnego, Kraków 2010, s. 85-92.
  48. Matka Maria (Jelizawieta Skobcowa) i Teresa Benedykta od Krzyża (Edyta Stein). Drogi do Miłości [w:] Słowianie Wschodni na emigracji: literatura – kultura – język, pod red. B. Kodzisa, Wyd. UO, Opole 2010, s. 95-100.
  49. Żydzi i chrześcijanie w ujęciu Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii), [w: ] Idea i komunikacja w języku i kulturze rosyjskiej. Tom dedykowany Profesorowi Aleksemu Awdiejewowi w siedemdziesięciolecie urodzin, pod redakcją A. Dudka, s. 449-455.
  50. Misterium Anna Kuźminy-Karawajewej jako usprawiedliwienie „grzesznicy”, [w:] Literatura i kultura rosyjska w metropolii i na emigracji. Księga pamiątkowa poświęcona prof. zw. dr hab. Joannie Mianowskiej, redaktor prowadzący M. Marchewka, Toruń 2011 s. 424-433.
  51. Poemat Kuźminy-Karawajewej “Melmot wędrowiec” w historii jej znajomości z Błokiem, [w:] Na pograniczu nauk i kultur. Tom poświęcony Profesorowi Bronisławowi Kodzisowi, pod redakcją M. Giej i T. Wielga, “Studia i Szkice Slawistyczne” XI, Opole 2011, s. 169-175.
  52. W kręgu motywów mariologicznych Kuźminy-Karawajewej (Matki Marii), [w:] Kobiety w literaturze Słowian Wschodnich. Praca zbiorowa pod redakcją H. Mazurek i B. Pawletko,”Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze” Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011, s. 61-69.
  53. W kręgu filozofii ducha soborowości. Aleksy Chomiakow w interpretacji Jelizawiety Skobcowej, “Musica Antiqua” XVI, Acta Slavica, Bydgoszcz 2012, s. 43-51.
  54. Judaizm w twórczości i myśli filozoficzno-religijnej Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej), [w:] Współczesna komparatystyka i jej wymiary hermeneutyczne, “Conversatoria Litteraria” 4-5, Siedlce – Branska Bystrica 2012, s. 133-140.
  55. Bohater Dostojewskiego a wolność w interpretacji Jelizawiety Skobcowej, [w:] Fiodor Dostojewski i problemy kultury, pod redakcją A. Raźny, Kraków 2011, s. 138- 145.
  56. “Zdobądź dla mnie Indyjskie Królestwo”. Temat rewolucji w prozie narracyjnej Jelizawiety Skobcowej (Kuźminy-Karawajewej) na tle emigracyjnym, [w:] Kultura literacka emigracji rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej XX wieku, redakcja Anna Woźniak, Wydawnictwo KUL, Lublin 2013, s.249-267.
  57. Rysunek, akwarela, ikona, haft w tożsamości artystycznej Jelizawiety Skobcowej (1891-1945), [w:] Tożsamość, indywidualizm, wspólnotowość w kulturze rosyjskiej pod redakcją Anny Raźny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014, s. 366-372.
  58. Kuźmina-Karawajewa w kręgu mistyki Rabindranatha Tagorego (opowieść Jurali), [w:] Musica Antiqua XVII, Acta Slavica, Bydgoszcz 2014, s. 431-440.
  59. Koncepcja chrześcijańskiej twórczości w myśli filozoficzno-religijnej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii). Perspektywa polemiczna, [w:] Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2014, s. 517-525.
  60. Ekstaza miłości. Asceza w teorii i praktyce życiowej Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii, 1891-1945), [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, 11, Zmysły, red. nauk. I. Malej, E. Tyszkowskiej-Kasprzak, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2014, s. 173-183.
  61. ”Пульс истории бьется в России”: Россия и мир в философских работах Елизаветы Скобцовой, [w:] Польша – Россия:Парадигмы межкультурной коммуникации, Белгород 2013, s. 5-10.
  62. Индийские инспирации в творчестве Елизаветы Кузьминой-Караваевой (Скобцовой) (1891–1945), [w:] Восток – Запад: диалог культур в пространстве русской словесности, Редакционная коллегия: Ван Вэньцянь, А.Х. Гольденберг, Д.Ю. Гулинов, Н.Е. Рябцева, Л.Н. Савина, Н.Е. Тропкина (отв. редактор), Волгоград 2015, s. 70-77.
  63. Twórczość misteryjna Jelizawiety Skobcowej, [w:] Słowianie na emigracji. Literatura Kultura – Język, redakcja naukowa B. Kodzis, M. Giej, Opole-Racibórz 2015, s. 269-279.
  64. Wywiady eksperckie. Wywiad z Wandą Laszczak, [w:] D.A. Myślak, G. Ojcewicz, Stara dusza. Fenomen Matki Marii (Skobcowej). Badania i materiały, Szczytno 2016, s. 249-256.
  65. Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX wieku, [w:] Sprawy polsko-rosyjskie. Historia – Kultura – Nauka. Studia i Materiały pod redakcją Jana Wawrzyńczyka, Warszawa 2016, ss. 13. (Reprodukcja wydania I, za zgodą Wydawnictwa UJ w Krakowie.).
  66. В кругу Богочеловеческой культуры. Из страниц исследований над жизнью и творчеством святой Матери Марии (Скобцовой) [w:] Pisarki Rosyjskiej Zagranicy w literaturze, kulturze, korespondencji. Seria „Luminarze Rosyjskiej Emigracji”, t. V, Olsztyn 2016, s. 171-180.
  67. Matka Maria (Skobcowa) w świecie idei Władimira Sołowiowa, „Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze” 26, pod red. H. Mazurek, s. 160-180.

Recenzje, sprawozdania, tezy referatu:

  1. W. I. Kuleszow, Słowianofiły i russkaja litieratura, Moskwa 1976, “Przegląd Humanistyczny 1979, nr 2, s. 167 – 170.
  2. K. W. Pigariow, F. I. Tiutczew i jego epocha, Moskwa 1979, “Slavia Orientalis” 1981, nr 2,s. 229 – 230.
  3. Heinz Kneip, Regulative Prinzipien und formulierte Poetik des sozialistischen Realismus. Untersuchungen zur Literaturkonzeption in der Sowjetunion und Polen 1945 – 1956, Frankfurt am Main 1995, “Przegląd Rusycystyczny” 1995, z. 3 – 4, s. 245 – 247.
  4. Niekotoryje aspiekty swiaziej dietskoj litieratury s folkłorom w I połowinie XIX wieka, [w: ] Tiezisy dokładow i soobszczenij. Piatyj Mieżdunarodnyj Kongriess Priepodawatielej Russkogo Jazyka i Litieratury , Praga 1982, s. 459.
  5. Kultura Wschodu i Zachodu w literaturze rosyjskiej i radzieckiej. Konferencja w Opolu, “Slavia Orientalis”, 1988, t. 37, nr 41, s. 631 – 634 (sprawozdanie).
  6. В. Е. Вацуро, Пушкинская пора, Санкт-Петербург 2000, 620 ss. (w:) “Studia i Szkice Slawistyczne”, Opole 2002, s. 243 – 251.
  7. Kobieta i/jako inny. Mit i figury kobiecości w literaturze i kulturze rosyjskiej XX-XXI wieku (w kontekście europejskim), red. M. Cymborska-Leboda i A. Gozdek, „Slavia Ortientalis” 2010, LIX, nr I, s.112-116.
  8. G. Ojcewicz, R. Włodarczyk, D. Zajdel, Zabójstwo Sergiusza Jesienina, „Slavia Orientalis” 2010, LIX, nr 2, 279-284.
  9. Kazimiera Lis, Syberia w historii literatury Rosji carskiej. Realia i mity, Kielce 2009, ss. 176, „Roczniki Humanistyczne” 2010, t. 7, s. 195-198.

Hasła słownikowe:

Lexikon der russischen Kultur. Herausgegeben von Norbert P. Franz unter Mitarbeit von Sergej A. Gončarov und Aleksandra Wieczorek. PRIMUS verlag, 2002:
Wanda Laszczak,
Aberglaube, s. 11
Frauenfrage, s. 155 – 157
Leiden, s. 260.

Monografie i prace redaktorskie:

  1. Zarys życia i twórczości Eugenii Tur, Studia i monografie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu, Opole 1987.
  2. Twórczość literacka kobiet w Rosji pierwszej połowy XIX wieku, Studia i monografie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu, Opole 1993.
  3. Karolina Pawłowa. Psychobiografia liryczna, Studia i monografie, Uniwersytet Opolski, Opole 1998.
  4. Żyć znaczy „kroczyć po wodzie”. Studia o Matce Marii. Część pierwsza. Studia i monografie nr 389. Uniwersytet Opolski, Opole 2007.
  5. Redakcja naukowa: “Zeszyty Naukowe”, Filologia Rosyjska, 1996, nr 35.
  6. Redakcja naukowa: Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej. Praca zbiorowa pod redakcją Wandy Laszczak i Darii Ambroziak, Wydawnictwo Dariusz Karbowiak, Uniwersytet Opolski, Opole 1999.
  7. ”Studia i Szkice Slawistyczne”, t.1, Literaturoznawstwo, (Dialog w literaturach i językach słowiańskich), pod redakcją W. Laszczak, A. Wieczorek. Opole 2003, nr 4.
  8. Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, FrauenLiteraturGeschichte, pod redakcją Wandy Laszczak, Band 19, Fichtenwalde 2004.
  9. Ziemia w literaturach i myśli filozoficznej Słowian, pod red. W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 2008.
  10. Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2014, ss. 580.
  11. W kręgu kultury Bogoczłowieczeństwa. Studia zebrane o świętej Matce Marii (Skobcowej), Opole 2015, ss.371.

Publikacje informacyjno-popularyzatorskie, wstępy do prac zwartych:

  1. Odszedł przyjaciel i autorytet. Profesor Ryszard Łużny nie żyje, „Indeks” 1998, nr 02, s. 31.\
  2. Spacerować z nim można. Puszkin w interpretacji Abrahama Terca, „Indeks” 1999/2000, nr 9, s. 38-40.
  3. Słowo wstępne [w:] Piórem i wdziękiem. Kobiety w panteonie literatury rosyjskiej, pod red. W. Laszczak, D. Ambroziak, Opole 1999, s. 7-8.
  4. 50 lat opolskiej rusycystyki. Nasz dorobek nie wymaga korekty, „Indeks” 2002, nr 5-6, s. 47-48.
  5. Uwagi wstępne [w:] Dialog w literaturach i językach słowiańskich, „Studia i Szkice Slawistyczne”, t. 1, Opole 2003, s. 7-12.
  6. Od redaktora, [w:] Piastunki rosyjskiej Europy. W kręgu koneksji kulturowych Wschodu i Zachodu, pod red. W. Laszczak, FrauenLiteraturGeschichte, Band 19, Fichtenwalde 2004, s. 508.
  7. Słowo wstępne,[w:] Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji, redakcja naukowa: W. Laszczak, D. Ambroziak, B. Pudełko, K. Wysoczańska-Pająk, s. 9-11.

Udział w konferencjach naukowych:

  1. Od początku swojej drogi zawodowej bierze udział w międzynarodowych i krajowych konferencjach i sympozjach naukowych, organizowanych m. in. przez Uniwersytet Warszawski (1980), Katolicki Uniwersytet Lubelski (1981), Uniwersytet Jagielloński, Komisję Słowianoznawstwa PAN (w latach 1980 – 1990), WSP w Zielonej Górze (lata 1980.), Filharmonię Pomorską w Bydgoszczy, Instytut Slawistyki (Warszawa, PAN 2001), WSP w Częstochowie pod patronatem UNESCO (2001), Akademią Świętokrzyską w Kielcach, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Wrocławski (wygłaszane referaty na ogół były publikowane w materiałach pokonferencyjnych); czasem, nie mogąc uczestniczyć w konferencji, wysyłała referat (np. na kongres slawistów w Lublanie 2003 roku).
  2. Uczestniczyła w międzynarodowych oraz krajowych sesjach i konferencjach naukowych, jakie odbywały się w Instytucie Filologii Rosyjskiej (później Instytut Filologii Wschodniosłowiański) w Opolu, poprzez włączanie się w prace organizacyjne oraz wygłaszanie referatów naukowych (publikowane w materiałach pokonferencyjnych).
  3. W 200 rocznicę urodzin Aleksandra Puszkina wspólnie z dr Olimpią Malicką przygotowała sesję puszkinowską o zasięgu lokalnym z udziałem kilku zaproszonych gości – rusycystów z kraju oraz studentów Uniwersytetu Opolskiego i Uniwersytetu Szczecińskiego, połączoną z wieczornicą.
  4. Na jubileusz pięćdziesięciolecia rusycystyki opolskiej przygotowała międzynarodową konferencję Dialog w literaturach i językach słowiańskich (uczestniczyło w niej około 100 referentów).
  5. W dniach 24-25 września 2007 roku zorganizowała konferencję naukową o zasięgu ogólnokrajowym na temat Ziemia w literaturach i myśli filozoficzno-religijnej Słowian.
  6. Kilkakrotnie brała udział w konferencjach naukowych organizowanych przez slawistyczne ośrodki zagraniczne, m. in. przez slawistykę poczdamską (w latach 1988–1992) oraz Rosyjską Akademię Nauk w Petersburgu (1994).

Co roku uczestniczy w konferencjach krajowych: Kraków, Lublin, Siedlce, Wrocław, Bydgoszcz, Opole, np.:
– temat referatu: Ślady polskie w rosyjskiej literaturze kobiecej XIX stulecia – wystąpienie na konferencji poświęconej tematowi: Polsko-słowiańskie stosunki kulturowe, jaka odbyła się na Uniwersytecie Jagiellońskim w dn. 7-8 marca 2008 r.;
– temat referatu: W kręgu poetyckiej sofiologii Matki Marii – wystąpienie na konferencji: Bóg, człowiek, świat w kulturze i literaturach wschodniosłowiańskich, jaka miała miejsce w UMCS w dn. 18-19 kwietnia 2008 r.

– temat referatu: Bohater Dostojewskiego a wolność w interpretacji Jelizawiety Skobcowej (Matki Marii;) na konferencji Problemy kultury w twórczości Fiodora Dostojewskiego, zorganizowanej przez Instytut Rosji i Europy Wschodniej UJ oraz Komisję Kultury Słowian PAU w dniach 13-14 maja 2011 roku;
– temat referatu: Judaizm w twórczości i myśli filozoficzno-religijnej Matki Marii (Jelizawiety Skobcowej) na konferencji Sowriemiennaja komparatiwistika i jejo giermieniewticzeskije izmierienija, zorganizowanej przez Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej w Siedlcach w dniach 15-16 września 2011 roku;
– temat referatu: Rysunek, akwarela, ikona, haft w tożsamości artystycznej Jelizawiety Skobcowej (1891-1945) na konferencji Tożsamość, indywidualizm, wspólnotowość w kulturze rosyjskiej, zorganizowanej przez Instytut Rosji i Europy Wschodniej UJ oraz Komisję Kultury Słowian PAU w dniach 25-26 maja 2012 roku.
– temat referatu: Portret kobiety w rosyjskiej liryce miłosnej I poł. XIX wieku na Międzynarodowej Konferencji Naukowej zatytułowanej: PORTRET – AKT – MARTWA NATURA w Życiu codziennym, w kulturze/języku i w sztuce/literaturze, organizowana przez Instytut Slawistyki PAN (Warszawa, 18. 10 – 20. 10 2001).