Instytut Slawistyki jest jednym z dwóch najstarszych Instytutów Wydziału Filologicznego: liczy 65 lat. Przez te siedem dekad zmieniał się jego profil naukowo-badawczy, oferta dydaktyczna, skład kadrowy, struktura i nazwa. Dzisiaj zakres działalności Instytutu obejmuje języki, literatury i kultury słowiańskie – zwłaszcza rosyjską, ukraińską, białoruską, czeską, chorwacką, serbską, bośniacką i oczywiście polską, w strukturze Instytutu pracują też jednak angliści i germaniści.

Dzisiejszy Instytut Slawistyki ma historię liczącą już 65 lat. Jego dzieje swymi korzeniami sięgają początków powołanej w roku 1950 we Wrocławiu, a następnie przeniesionej w roku 1954 do Opola Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Jedną z pierwszych katedr tej uczelni, założonej w roku 1951 jeszcze na gruncie wrocławskim, była Katedra Literatury Rosyjskiej i Radzieckiej. Bezpośrednio po przeniesieniu uczelni do Opola utworzono na jej bazie dwie katedry: Katedrę Języka Rosyjskiego oraz Katedrę Literatury Rosyjskiej i Radzieckiej. Organizatorem oraz kierownikiem pierwszej z nich został mgr Zygmunt Fajks (na stanowisku zastępcy profesora), któremu niemal od samego początku funkcjonowania placówki udało się pozyskać do współpracy prof. Leszka Ossowskiego. Pierwszymi organizatorami i kierownikami opolskiej Katedry Literatury Rosyjskiej i Radzieckiej byli zaś: dr Zofia Mikulska, doc. Paweł Wojłosznikow oraz prof. Zbigniew Barański. Nad jej dalszym rozwojem aż do roku 1971 czuwała prof. Janina Sałajczykowa.

Te dwie katedry były podstawą powołania  w roku 1974 Instytutu Filologii Rosyjskiej, na którego czele stanęła prof. Eugenia Kucharska. Wówczas też obok istniejących katedr (języka i literatury) powołano do istnienia Zakład Dydaktyki i Praktycznej Nauki języka Rosyjskiego. Zespołem literaturoznawców kierowała do 1982 roku prof. Eugenia Kucharska, następnie prof. Telesfor Poźniak, a po jego odejściu prof. Aleksandra Wieczorek. Nad Zakładem Języka Rosyjskiego opiekę sprawowali kolejno profesorowie Stanisław Kochman i Leon Komincz, a następnie dr Władysława Ingram, Zakładem Dydaktyki i Praktycznej Nauki Języka Rosyjskiego kierował prof. Michał Blicharski. W następstwie jego przejścia na Uniwersytet Śląski Zakład przez kilka lat był kierowany przez dra Stefana Pędyczaka. W roku 1981 Zakład ten został połączony z Zakładem Języka Rosyjskiego.

Zmiany ustrojowe roku 1989 zbiegły się w czasie z rozszerzeniem zarówno oferty dydaktycznej, jak i profilu naukowo-badawczego Instytutu, co w konsekwencji doprowadziło do przemia­nowania w roku 1990 Instytutu Filologii Rosyjskiej na Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej. Na jego czele stali kolejno profesorowie: Wojciech Chlebda, Stanisław Kochman, Wanda Laszczak, Aleksandra Wieczorek i ponownie Wojciech Chlebda, a  w jego skład wchodziły następujące Zakłady: Zakład Literatur Wschodniosłowiańskich (kierowany przez prof. Aleksandrę Wieczorek), Zakład Praktycznej Nauki Języków Wschodniosłowiańskich (kierownik – prof. Wojciech Chlebda), Zakład Historii Języków Wschodniosłowiańskich (kierownik – prof. Stanisław Kochman), Zakład Metodyki Nauczania Języków Wschodniosłowiańskich (kierownik – dr Halina Granatowska). W roku 1995 powstał nowy zakład, kierowany przez prof. Bronisława Kodzisa – Zakład Białorutenistyki i Ukrainistyki.

W latach 2000. Instytut funkcjonował bez trzech znaczących w jego historii postaci: dr Halina Granatowska zmarła w r. 1999, prof. Stanisław Kochman – w roku 2010, prof. Aleksandra Wieczorek w roku 2011. Dwa osierocone Zakłady – Metodyki i Historii Języków Wschodniosłowiańskich – uległy likwidacji,  zakład prof. Wieczorkowej objęła – pod nazwą Zakładu Literatury i Kultury Rosyjskiej – prof. Wanda Laszczak.

Radykalną zmianę struktury, profilu, oferty dydaktycznej (a w związku z tym – i nazwy) Instytutu przyniósł rok 2014. U progu roku akademickiego 2014/15 Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej połączył się w całość z Katedrą Slawistyki, działającą wcześniej w strukturze Instytutu Polonistyki i Kulturoznawstwa (dawniej – Instytutu Filologii Polskiej). W rezultacie Instytut nasz stał się Instytutem Slawistyki, złożonym obecnie z czterech zakładów i jednej pracowni; są to:  Zakład Slawistyki Zachodniej i Południowej (kierownik – dr hab. Joanna Czaplińska, prof. UO), Zakład Białorutenistyki i Ukrainistyki (kierownik – dr hab. Aleksander Gadomski, prof. UO), Zakład Literatury i Kultury Rosyjskiej (kierownik – prof. Wanda Laszczak), Zakład Teorii i Praktycznych Zastosowań Języka Rosyjskiego (kier. prof. W. Chlebda) oraz Międzyzakładowa Pracownia Leksykograficzno-Przekładowa (kierownik – dr hab. Czesław Lachur, prof. UO).

Aktualna oferta dydaktyczna Instytutu Slawistyki przedstawiona jest w zakładce STUDENT.

Nauka

Pracownicy Instytutu Slawistyki prowadzą badania w dziedzinie językoznawstwa, literaturoznawstwa, kulturoznawstwa i glottodydaktyki. Do podstawowych obszarów badawczych w Instytucie należą:

  1. Systemy gramatyczno-leksykalne języków słowiańskich, zwłaszcza rosyjskiego i czeskiego, w ujęciach jednojęzycznych i konfrontatywnych.
  2. Teoria i praktyka frazeologii i frazeografii, jednojęzycznej i przekładowej, zwłaszcza w ujęciu polsko-rosyjsko-czeskim.
  3. Historia i współczesność teolingwistyki słowiańskiej.
  4. Współczesne literatury słowiańskie (rosyjska, białoruska, czeska, serbska, chorwacka, bośniacka) w ich kontekstach historyczno-kulturowych.
  5. Badania nad płcią kulturową w literaturach słowiańskich
  6. Twórczość pisarek rosyjskich XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem memuarystyki.
  7. Emigrantologia słowiańska w jej aspekcie kulturowym, literaturoznawczym i językoznawczym.
  8. Kulturowe, filozoficzne i religijne nurty literatury rosyjskiej w kontekście myśli filozoficznej Europy Zachodniej.
  9. Tożsamości zbiorowe i pamięci wspólnotowe na pograniczach kulturowych współczesnej Europy.
  10. Teoria podręcznika i problemy optymalizacji nauczania języków obcych.

Wyniki swoich badań pracownicy Instytutu Slawistyki prezentują w monografiach, artykułach naukowych publikowanych na łamach wydawnictw lokalnych, krajowych oraz zagranicznych, wreszcie podręcznikach, skryptach i słownikach przekładowych. Wiele z tych prac weszło w obieg naukowy zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Instytut rozwija też własne edytorstwo naukowe i dydaktyczne. Do roku 1998 wydawane były „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Filologia Rosyjska”; od 2000 roku zapoczątkowano wydawanie rocznika „Studia i Szkice Slawistyczne. Literatura – Kultura – Język”. W we współpracy z Uniwersytetem w Ostrawie Instytut współwydaje rocznik (od dwóch lat – półrocznik) „Studia Slavica”. Od roku na serwerze Uniwersytetu Opolskiego widnieje elektroniczne wydanie trzeciego czasopisma: „Emigrantologia Słowian”. Z kolei w Międzyzakładowej Pracowni Leksykograficzno-Przekładowej Instytutu od 10 lat powstaje słownik przekładowy o nazwie Podręczny idiomatykon polsko-rosyjski oraz jego obudowa teoretyczna (dzisiaj łącznie 12 tomów). Ważną formą upowszechniania badań są organizowane przez Instytut konferencje naukowe, mające zwykle zasięg międzynarodowy. Pracownicy Instytutu biorą też udział w realizacji międzynarodowych programów i projektów badawczych (np. „Gramatyka przyimków w języku rosyjskim i innych językach słowiańskich”, „Językowo-kulturowy obraz świata Słowian na tle porównawczym”).

W roku 2000 „za wybitne osiągnięcia i zasługi w popularyzacji kultury naszych wschodnich sąsiadów” Zarząd Krajowy Stowarzyszenia Współpracy Polska-Wschód uhonorował ówczesny Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej UO Medalem Mickiewicz-Puszkin. W roku 2002 po wizytacji zespołu oceniającego Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich uchwałą z dnia 23 marca 2002 r. przyznała Instytutowi certyfikat nr 58/2002, udzielając tym samym akredytacji dla specjalności filologia rosyjska na okres 5 lat. W roku 2006 Instytut otrzymał certyfikat Państwowej Komisji Akredytacyjnej również na okres 5 lat. Ta pozytywna ocena została ponowiona w r. 2012 w ramach instytucjonalnej oceny Wydziału Filologicznego przez Polską Komisję Akredytacyjną.

Witryna, którą obecnie przeglądasz, wykorzystuje pliki cookies w celu poprawnej realizacji dostarczanych usług i informacji oraz w celach gromadzenia anonimowych informacji statystycznych. Więcej informacji >>

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close